Terapist mi, Koç mu, Mentör mü?
Terapist mi, Koç mu, Mentör mü?
Hayatınızın bu döneminde hangi desteğe ihtiyacınız olduğunu anlamanın en doğru yolu
İnsan hayatının belirli dönemlerinde tek başına ilerleyebilir.
Bazı dönemlerde ise yanında bir yol arkadaşına ihtiyaç duyar.
Bu ihtiyaç kimi zaman bir ilişki sonrasında ortaya çıkar.
Kimi zaman kariyerde yaşanan bir tıkanıklıkla görünür hale gelir.
Bazen yıllardır taşınan duygusal yükler kendini göstermeye başlar.
Bazen de kişi hayatında her şey yolunda görünmesine rağmen içten içe bir boşluk hisseder.
İşte tam bu noktada birçok insan aynı soruyu sorar:
“Benim bir terapiste mi, bir koça mı, yoksa bir mentöre mi ihtiyacım var?”
Bu sorunun cevabı sanıldığından daha önemlidir.
Çünkü doğru desteği doğru zamanda almak dönüşümü hızlandırırken, yanlış beklentiyle yanlış kapıyı çalmak kişinin hem zamanını hem enerjisini tüketebilir.
Öncelikle önemli bir noktayı netleştirelim.
Terapi, koçluk ve mentörlük birbirinin alternatifi değildir.
Birbirinin rakibi değildir.
Birinin diğerinden daha iyi olduğu söylenemez.
Çünkü her biri farklı bir ihtiyaca hizmet eder.
Asıl soru hangisinin daha iyi olduğu değildir.
Asıl soru şu an sizin hangi desteğe ihtiyaç duyduğunuzdur.
Terapi Nedir?
Terapi çoğunlukla kişinin yaşadığı duygusal, psikolojik ve davranışsal zorlukları anlamasına, işlemesine ve iyileştirmesine yardımcı olan profesyonel bir süreçtir.
Terapist kişinin geçmiş deneyimlerine, yaşadığı travmalara, duygusal yaralarına, ilişki örüntülerine ve bugünkü yaşamını etkileyen psikolojik süreçlere odaklanabilir.
Birçok terapi yaklaşımı geçmiş yaşantıların bugünkü yaşam üzerindeki etkilerini anlamayı hedefler.
Bu nedenle terapi çoğu zaman bugünden geçmişe doğru ilerleyen bir keşif yolculuğudur.
Kişi yaşadığı acıların, korkuların, kaygıların, öfkenin ya da tekrar eden davranış kalıplarının kökenlerini anlamaya başlar.
Terapi size ne yapmanız gerektiğini söyleyen bir süreç değildir.
Daha çok sizi bugün olduğunuz kişiye dönüştüren iç dinamikleri anlamanıza yardımcı olur.
Kendinize şu soruları sorabilirsiniz:
Sürekli aynı duygusal acıları mı yaşıyorum?
Geçmişte yaşadığım olaylar bugünümü hâlâ etkiliyor mu?
Kaygı, korku, öfke, suçluluk ya da yoğun üzüntü yaşam kalitemi düşürüyor mu?
İlişkilerimde tekrar eden sorunlar var mı?
Kendimi anlamakta zorlanıyor muyum?
Bu soruların çoğuna evet diyorsanız terapi sizin için değerli bir başlangıç olabilir.
Koçluk Nedir?
Koçluk çoğu zaman yanlış anlaşılır.
Birçok kişi koçluğu tavsiye almak, yönlendirilmek ya da ne yapacağını öğrenmek olarak düşünür.
Oysa profesyonel koçluk bunların hiçbiri değildir.
Koçluk, kişinin sahip olduğu potansiyeli ortaya çıkarmasına yardımcı olan, düşünce sistemini genişleten ve geleceğe yönelik farkındalık oluşturan profesyonel bir gelişim ortaklığıdır.
Koç size ne yapmanız gerektiğini söylemez.
Karar vermez.
Yönlendirmez.
Yargılamaz.
Size ait olmayan hedefler belirlemez.
Koçluğun merkezinde kişinin kendi cevaplarını bulması vardır.
Koç geçmişi inkâr etmez.
Ancak odağını geçmişte yaşamaya değil, bugünden geleceği inşa etmeye verir.
Geçmiş deneyimler öğrenme kaynağıdır.
Bugün ise seçim alanıdır.
Gelecek ise tasarım alanıdır.
Koçluk kişinin yeni bir vizyon oluşturmasına, hedeflerini netleştirmesine, engellerini fark etmesine, kaynaklarını keşfetmesine ve sürdürülebilir aksiyonlar oluşturmasına yardımcı olur.
Kendinize şu soruları sorabilirsiniz:
Hayatımda ne istediğimi biliyorum ancak nasıl ilerleyeceğimi netleştirmek istiyor muyum?
Bir hedefim var ancak beni durduran görünmez engeller mi hissediyorum?
Liderlik, kariyer, iş, ilişki veya yaşam alanlarında gelişmek istiyor muyum?
Potansiyelimin tamamını kullanamadığımı düşünüyor muyum?
Geleceğimi daha bilinçli tasarlamak istiyor muyum?
Bu sorular size yakın geliyorsa koçluk güçlü bir destek olabilir.
Mentörlük Nedir?
Mentörlük ise bambaşka bir alandır.
Mentörlükte deneyim vardır.
Bilgi vardır.
Sahadan gelen birikim vardır.
Uygulanmış ve sonuç alınmış yöntemler vardır.
Mentör, belirli bir yolda yürümüş, o yolun inişlerini ve çıkışlarını yaşamış, bilgisini beceriye dönüştürmüş ve sonuç üretmiş kişidir.
Mentörlükte deneyim aktarımı vardır.
Mentör kendi yaşadıklarından, gözlemlerinden ve uzmanlığından yararlanarak karşısındaki kişinin gelişimine katkı sağlar.
Bir girişimci girişimcilik mentörüyle çalışabilir.
Bir yönetici liderlik mentörüyle çalışabilir.
Bir koç adayı deneyimli bir mentor koçla çalışabilir.
Burada amaç kişinin aynı yolu daha bilinçli, daha hızlı ve daha etkili şekilde ilerlemesine destek olmaktır.
Kendinize şu soruları sorabilirsiniz:
Gitmek istediğim yolda daha önce yürümüş birinin deneyimlerinden yararlanmak istiyor muyum?
Belirli bir alanda bilgi ve uygulama desteğine ihtiyaç duyuyor muyum?
Süreci deneme yanılmalarla uzatmak yerine deneyimden öğrenmek istiyor muyum?
Uzmanlık geliştirmek istediğim bir alan var mı?
Bu soruların cevabı evetse mentörlük sizin için doğru seçenek olabilir.
Peki Şu Anda Hangisine İhtiyacınız Var?
Geçmişiniz bugününüzü yönetiyorsa terapi.
Geleceğinizi tasarlamak istiyorsanız koçluk.
Belirli bir alanda deneyim ve uzmanlık desteğine ihtiyaç duyuyorsanız mentörlük.
Ancak hayat her zaman bu kadar keskin çizgilerden oluşmaz.
Bazı insanlar aynı dönemde terapi ve koçluk alabilir.
Bazıları mentörlük ve koçluk süreçlerini birlikte yürütebilir.
Bazıları önce terapiyle geçmişini anlamlandırır, ardından koçlukla geleceğini tasarlar.
Önemli olan hangi yöntemin daha değerli olduğu değildir.
Önemli olan şu an bulunduğunuz noktada hangi desteğin sizin ihtiyacınıza hizmet ettiğini görebilmektir.
Doğru zamanda alınan doğru destek yalnızca sorunları çözmez.
İnsanın kendisini daha net görmesini sağlar.
Çünkü dönüşüm çoğu zaman doğru cevabı bulmakla başlamaz.
Doğru soruyu sormakla başlar.
Belki de bugün kendinize sormanız gereken soru şudur:
